o mar da música

Deixounos Xosé Manuel Seivane, nome-home que vai emparellado á tarefa de recuperar a cultura-conciencia colectiva de pobo. Lembro agora – co fondo da música do «Esplendor» de Milladoiro – a importancia que para moitas persoas, como o meu caso, foi a música tradicional como fonte para o achegamento á nosa realidade e, máis tarde, ao compromiso co nacionalismo.

Creo que coñecin a  X.M. Seivane nunha actuación da sua neta, Susana, só con 13 anos na Praza do Concello de Ares a finais dos 80, que repetiría no mesmo lugar presentando o seu primeiro traballo aló polo ano 96/97. Desde aquela, tiven a honra de ter no Obradoiro Seivane un espazo no que me sentín como na miña casa, e no que sempre me parecía que cada anaco de madeira que saía dun torno era como unha peza que axudaba a re-construir esta realidade que chamamos Galiza.

Foisenos X.Manuel, o home, o Mestre, pero queda o X. Manuel obra-proxecto-orgullo. Sei que os medios de comunicación non lle adicarán a este bó e xeneroso o espazo que hai pouco lle adicaban a outro….nado en Galiza. Pero sei que en cada recuncho no que soe a nosa música tradicional, no que soe unha gaita, ficará para sempre a súa obra e a súa imaxe. Grazas, mestre!!!

( As fotos proceden da páxina oficial do Obradoiro Seivane )

Non tiña pensado escreber nada sobre isto. Pero confésome abafado por tanta hipocrisía e, sobre todo, pola falta de rigor e respecto sobre o noso pasado máis próximo. Supoño que perdoar é moi lícito – eu tamén o asumo – pero esquecer é un erro histórico.
Por iso, decidín colgar estes vídeos. Os dous primeiros – feitos práticamente na clandestinidade – creo que deixan a testemuña dos acontecimentos de Gasteiz, no ano 76. O Ministro da Gobernación – responsábel das «forzas da orde» – era Manuel Fraga Iribarne….


O terceiro, o “Campanades a morts” de Lluis Llach, nun concerto en Gasteiz en Marzo do 2006, trinta anos despois. Palabras e música, que nos axudan a non esquecer…

Era sabido. Cando se pretende actuar con arrogancia, pasando olímpicamente da mínima transparencia e información ao conxunto da cidadanía e, aínda por riba, facelo para deixar a un pobo sen un dos seus elementos singulares; pode acontecer que as cousas se retorzan. E así pasou no caso da pretensión do actual grupo de goberno de derrubar o palco da música. Derrubar, sí – como figura aínda nun escrito do alcalde pendurado da web municipal (??) o pasado 25 de Novembro – porque ésa e non outra era a pretensión que se estivo a manter, contra todo sentido común, durante práticamente dous meses. Nen traslado, nen reubicación: derrube.

E foi a forza da xente – co BNG informando, aclarando e chamando ás portas das casas para avivar a conciencia colectiva – a que conseguíu que, finalmente, non se consumase a nefasta pretensión dun equipo de goberno que o único que fixo neste tempo foi adicarse exclusivamente a descalificar un día sí e outro tamén a quén estaba a defender única e exclusivamente o patrimonio colectivo; fronte a quen actúa cunha visión certamente patrimonialista da institución municipal.

Mágoa, sen embargo, que para saír desa embarazosa situación – na que está en cuestión a transparencia e rigor dunha institución que representa á cidadanía – preténdase agora botar man de cuestións afectivas. E prefiro non entrar na cualificación ética e moral de certos comentarios pubricados nalgún artigo de prensa….

En todo caso, atopámonos nunha situación esperpéntica, na que con similares argumentacións pásase de xustificar hai dous meses o derrube do palco a apostar agora pola súa rehabilitación e posta en valor como elemento singular da praza; tal e como dixo o BNG desde o comezo do conflito.

Disque hai un refrán que, máis ou menos, ven a dicir que “Equivocarse é inherente ao ser humano. O importante é non sobardar a cota diaria”. Pois iso….

O deseño da tarxeta é de TINTA DE LURA. Parabéns e grazas por deixarnos compartila….

Aínda que son pouco amigo de agasallos nas festas e celebracións “rituais”, aconsello para estas datas un libro-CD-DVD editado por Galaxia, BERROGÜETTO:O PULSO DA TERRA. Non vou facer unha crítica do traballo, porque creo que é preciso lér-escoitar-ver para ter unha idea máis completa do significado de Berrogüetto nos últimos 15 anos – e nos que aínda quedan – dentro do panorama musical galego que é, en definitiva, o mellor xeito de estar no panorama musical do mundo…Só quero, humildemente, engadir á biografía un capítulo que tén a ver con Ares e as súas xentes…

Lembro aquel 1 de Agosto de 1998. Na carpa que tiñamos montada para o que era a terceira edición de “Un mar de músicas” bulían cousas e persoas dun lado para outro, para a montaxe do concerto da noite, con dúas referencias musicais: o cantautor portugués Joâo Afonso, e os galegos Berrogüetto.

Ao tenderete de discos e camisetas achégase axiña un rapaz que merca a camiseta e convértea no “traxe de noite”. Era Guillerme Fernández “Guille”, co que persoalmente eu non tiña relación algunha máis ca de saber que tocaba a guitarra en Berrogüetto e de ter disfrutado – sen saber que era él – da súa vertente máis rockeira nunha actuación dun grupo no que tocaba ( creo que chamado “La banda del predicador” , no que andaba tamén Isaac Palacín ) nas festas do mar de Ares nese mesmo ano.

Foi aquela unha noite memorábel, en todos os sentidos. Era a primeira vez que metiamos carpa para cubrir o festival, e acertamos: choveu…Salvamos os concertos, aínda que tamén sofrimos outra sorte de fenómeno, desta volta non axente meteorolóxico, senón simplemente axente recadador: a SGAE(!!!!). Nunca entendín aquello de que uns sres/as apareceran embolsándose unha cantidade de diñeiro ( con criterios indefinidos ) por un traballo que facían os músicos, e que pagabamos todas e todos do noso peto; aínda que os anos encargáronse de poñer moi claro todo isto ¿non?..

Pero volvo ao concerto. Berrogüetto – primeiro disco baixo o brazo – subía ao escenario cunha formación para moitas e moitos descoñecida: ao grupo engadíase Guadi Galego e tamén outra cantora-pandereteira da que non lembro o nome…. Non defraudaron, como se pode ver claramente nas fotos. Forza e entrega que, ao igual que á maioría d@s que alí estabamos, cautivaba tamén ao Joâo Afonso e os seus músicos, segundo me recoñecían persoalmente ao final do concerto.

 No concerto: Joâo Afonso,

José Moz Carrapa,

Toninho Afonso,

Joâo Frazâo

( máis Juancho e un servidor…)

Dez anos despois – seguindo ao grupo musical e mesmo físicamente – a comezos de Xaneiro de 2008 recibo unha chamada telefónica do Xabier Díaz para me comunicar que Berrogüetto tíñalle feito unha proposta para substituir á Guadi, e que tiña contestado afirmativamente. Lembro que cando o Xabier me chama xá eu tiña recibido a “filtración” da nova por algún medio de comunicación; o que me permitíu non só emitir opinión, senón tamén contribuir – con respecto e humildade – ao ánimo nesa nova aventura musico-vital.

O Xabier – teño que dicilo con moita fachenda, para min – fora dos/as mozos e mozas cos que tivera oportunidade e honra de compartir os meus cativos coñecimentos da música tradicional entre os anos 81-82 no CPI de S. Valentín-Fene, argallando daquela un grupo xeitoso onde a música e a danza tradicional enchían as actividades que se desenvolvían nas vivas e activas entidades culturais e sociais da comarca.

Durante anos perdínlle a pista, ata que un día – ollando eu nun expositor dunha tenda de música – achegóuse a mín en actitude semi-policial, espetándome: “Sr. Doval ¿ que fai Vd. aquí?”…E confeso que, ata que se idendificou, non fun quén de recoñecelo. Sen dúbida, o tempo tiña pasado por todos pero – hai que dicilo – sobre todo por él….

Logo, foi máis doado facerlle seguimento: Rumbadeira, Músicas de Salitre, Nova Galega de Danza, Descarga ao vivo, Berrogüetto….E moi bós momentos – no persoal e musical – que foron especialmente emocionantes no agasallo que nos brindaron Guille e Xabier en Febreiro deste ano, cando o cumpreanos de Margocha….

E matino eu que sería hora xá de considerar a posibilidade real de recuperarmos “Un mar de músicas” da lembranza para tentar re-convertilo de novo na realidade vizosa e fachendosa que foi para Ares e para o panorama musical galego entre os anos 96 e 98. Pero iso, seguramente, haberá de dar para outro/s comentario/s máis adiante. Mentras tanto, desfrutade de Berrrogüetto, que é unha boa forma de exercermos de galegas e galegos….. E feliz 2012!!!

Cando teñen pasado oito anos e nove meses desque saíra á luz o proceso de manipulación do censo en Ares, semella que mañán dia 21 poidese  quedar finalmente (??) visto para sentenza o xuizo aberto. Un período demasiado longo, sobre todo se temos en conta que o que se está a xulgar afecta nen máis nen menos que á limpeza do proceso electoral das municipais do 2003 que, á vista dos datos que hoxe temos, non tería sido igual sen a manipulación do censo que levou a cabo o PP.

Para quén semella non ter moita memoria do acontecido, habería que lembrar que este proceso ábrese en Marzo do 2003 ao fío dunha iniciativa política tomada polo BNG perante a delegación do INE en A Coruña, revelando as claves do deseño que o PP tiña feito para perpetuarse no goberno municipal. Logo virían as iniciativas conxuntas e, finalmente, a denuncia xudicial que deu lugar ao actual proceso.

O informe elaborado polo INE logo daquelas primeiras iniciativas políticas non deixa lugar a dúbidas da claridade e impunidade coa que actuaba o goberno municipal anterior, co obxectivo claro de alterar o censo e, en definitiva, os resultados das eleccións municipais do 2003.

Fica pendente, pois, a sentenza xudicial; porque a sentenza política xá a fixo pública a cidadanía nas municipais do 2007 e tamén nas recentes do 2011, decidindo apartar ao PP do goberno municipal. Porque é de dominio público que o PP fixo trampa. E que nesa manobra non só tiña un papel determinante o anterior alcalde, senón todos e cada ún dos membros do seu equipo.

Por iso, chama a atención que nesta parte final do proceso non se teña aclarado o papel ( moi activo, segundo consta na instrucción do proceso, e tamén nalgunhas declaracións no xuizo ) xogado polo daquela Tenente Alcalde e voceiro municipal do PP que, curiosamente, tén a día de hoxe delegada polo actual goberno municipal a facultade de dirixir nada máis e nada menos que a elaboración do novo PXOM.

Ou doutras persoas que, por acción ou omisión, decidiron mirar para outro lado cando desde o BNG se alertaba desta situación irregular. Mesmo de aquelas que decidiron manter como encargada do padrón/censo a unha persoa imputada neste proceso xudicial….

Non sei o contido da decisión final que adoptará o poder xudicial. Pero é evidente que a xustiza non é tal cando tarda máis de oito anos en solventar un asunto que afecta aos mínimos de transparencia e democracia nun proceso electoral. Se, aínda por riba, quedan sen aclarar outras responsabilidades; pois ao marxe de chegar tarde, tamén chega mal….

Vaia home!! Pois resulta que aquél que leva anos e anos facendo da web municipal – pagada cos cartos de todas as veciñas e veciños – un instrumento de propaganda ao seu servizo, utilizándoa como un instrumento partidista en contra das iniciativas do resto dos grupos ( nomeadamente, o BNG )….;pretende dar leccións de equidade e transparencia informativa. Impresionante!!!

E agora, para tentar demostrar que os que manipulamos somos os outros, pois volve a facer o que sempre fixo: manipular. Ao Sr. alcalde de Ares o que lle molesta non é o que humildemente escrebo neste meu blogue – que non é, por suposto, máis que reflexión persoal – sobre as cousas que pasan en Ares, senón que o que lle molesta é o que pasa en Ares. E, claro, que por primeira vez se teña que atopar cun debate social que cuestiona a súa actuación no goberno municipal, non lle gosta.

Sospeito que nen a convocatoria da concentración do pasado Luns, nen o eco que tivo a mesma nos medios, entra dentro das previsións dunha persoa que pensa que nada se pode mover se non e arredor de sí mesmo. Por iso agora pretende desviar os tiros sobre o problema – as obras da praza e o intento de derrube do palco – tentando crear un debate social no que non é máis que un problema persoal.

Dicir que eu “manipulo” porque inclúo no artigo no que falo do valor da praza e do palco como puntos de encontro e de debate social unha foto de ún dos moitos actos que alí se teñen producido , é un argumento tan pobre como intelectualmente penoso. Malamente ninguén – agás él, claro – pode tentar relacionar esa foto coa asistencia á concentración do pasado Luns, sinxelamente porque o artigo – coa foto citada – está subido ao blogue o día anterior. Como tampouco se pode relacionar a foto da praza que figura como cabeceira do artigo – con autobuses incluido – coa realidade actual da praza…

Mentras tanto, segue sen explicarnos aos cidadáns como é posíbel, por exemplo, que fale de que se “deu coñecimento” ( ou sexa, asume que non pasou nen a debate nen a aprobación ) dun pretendido proxecto para a reforma da Praza no pleno do 28 de Abril; cando na acta da Xunta de Goberno do 30 de Setembro ( na que se aproba a adxudicación da obra ) se recolle tamén a aprobación do “…proxecto básico e de execución, de data setembro de 2011…”, polo que malamente se podía ter “dado conta” do mesmo no mes de Abril…..

Nen nos fala tampouco de cómo o PSOE ( grupo ao que supoño segue pertencendo o alcalde ) aprobaba no ano 99 un PXOM no que se incluía o palco da música cun grado de protección 2, e agora pretende, sinxelamente, derrubalo. Porque iso de “trasladalo a outro lugar” non o cré nen a persoa máis despistada…..

Lembro agora unha canción dos anos 60 dun grupo chamado Tremeloes. Chamábase “Silence is golden” ( O silencio é ouro ). Penso que se ás veces algúns estivesen calados; gañaríamos tod@s…..

Desde sempre, escoitamos tentar xustificar os atentados contra do patrimonio – sexa material como inmaterial – en nome do progreso, das necesidades dos “novos tempos”. Pero, curiosamente, agora que semella que a presión exercida desde a sociedade e diversos movimentos tiña provocado unha maior sensibilización ( polo menos, no aparente ) a respecto da protección e posta en valor dos elementos que nos fan singulares, e que nos fixeron ser o que somos; pois vólvemos ás mesmas…

Resultaría así que a situación de deterioro que vive o conxunto da praza do concello de Ares – incluído o edificio antigo do concello e o palco – vería precisamente na desaparición do palco da música unha das “alternativas” a esa situación….Non falamos, claro, de que ese deterioro non é só físico e visual – que tamén – senón fundamentalmente debido ao abandono desde o cambio da casa do concello ás novas instalacións, e tamén á prática desaparición das actividades que antes tiñan lugar nese espazo. O deterioro do conxunto non é, pois, o problema; senón a súa consecuencia.E iso, claro está, é responsabilidade dos dous últimos gobernos: o do PP e o do PSOE.

Sen embargo, para algúns a febre “modernizadora” pasaría xustamente pola eliminación física do elemento referencial e simbólico dese conxunto, para ubicar no lugar unha sorte de mini-complexo deportivo, non sei se debido á masificación que viven as instalacións do outrora “proxecto estrela” do alcalde: a cidade deportiva de Pedrós.¿Lembrades? Un día botaremos conta dos fondos públicos investidos nesa actuación ( en parte xá deteriorada ) e do seu nível de uso e rendibilidade social…..

Pero volvo ás obras da praza. Resúltame moi chamativo que o actual alcalde “esqueza” que no PXOM do ano 1999 – promovido cando gobernaba o PSOE e o BNG – figuraba un catálogo de patrimonio histórico-artístico e etnográfico, entre o que se atopaba o palco da música cun grado de protección 2. E penso eu que o normal sería que, agora que esta corporación semella que vai comezar o proceso de elaboración do novo PXOM, se definise nese proceso aqueles proxectos que leven implícito cambios de uso ou modificacións transcendentais das infraestruturas e equipamentos existentes; como o presente caso.

Sería normal, pois, que nese proceso tivesen cabida as diversas posicións existentes no seo da corporación e, en boa lóxica, tamén da cidadanía. Non entendo, pois, que un tema deste calado se ocultase ao conxunto da corporación ( tamén á cidadanía ) trasladando as decisións á Xunta de Goberno Local, onde só ten representación o PSOE; sen pasalo por nengunha Comisión Informativa nen moito menos polo Pleno.

E penso que é verdadeiramente sorprendente que, cando ao alcalde éncheselle a boca coa recuperación da nosa historia apareza xustificando a demolición do palco da música de Ares con razóns tan peregrinas como que “…ya no se usa…” ou que “…está muy deteriorada debido sobre todo a su construcción con arena salitrosa de la playa…”. ¿Imaxinades que esa mesma filosofía se aplicase ao conxunto de edificios ou instalacións que se atopan en situación de deterioro no noso concello, ou a outras que só teñen un uso ornamental???

Pois iso, nen queremos nen debemos permitir a demolición do palco da música. Porque queremos e debemos recuperar a praza do concello como o que sempre foi: relación, debate, música, entretemento, reinvindicación social…..Un proxecto de verdadeira humanización do conxunto, pensando no futuro desde o respecto e a posta en valor do pasado. Que as xeracións que veñan non coñezan Ares simplemente polas fotografías.

E para iso cúmpre rectificación, transparencia e consenso. Non son tempos de adicar os escasos recursos públicos a proxectos virtuais, senón para atender as prioridades reais. A defensa do noso patrimonio, do noso pasado, é unha delas; e o palco da música, o seu referente máis urxente.

A demanda dun novo centro de saúde para Ares é un bó exemplo do incumprimento da Xunta con unha das necesidades máis urxentes para o noso concello pero, sobre todo, é tamén unha mostra da paciencia da xente . Moitos anos de loita, primeiro para evitarmos o traslado das instalacións previstas á zona de Pedrós, e máis tarde para conseguir os compromisos da Xunta na redacción do proxecto e na dotación económica que faga realidade o que é unha necesidade clamorosa. Logo ¿ que é o que está a acontecer para que a día de hoxe Ares non teña un novo Centro de Saúde ?

Primeiro fora a irresponsábel posición mantida durante os oito anos do goberno do PP, que preferíu situar por riba os seus “intereses” en trasladar o novo edificio a un lugar situado a máis de 1600 metros do casco urbano, afastado de calquera servizo básico. E creo que procede lembrar que foi o traballo desenvolvido polo BNG – ao que posteriormente uníronse outros grupos – o que fixo de muro de contención perante unha medida que miraba máis a intereses urbanísticos que á mellora dun servizo tan necesario como a atención sanitaria. As máis de 1500 sinaturas recollidas avalaban que o novo Centro de Saúde tiña que estar no casco urbano de Ares, e tiña que ser unha realidade xá; pero todo o mundo sabía que para mudar a situación era tamén necesario cambiar a correlación de forzas na corporación.

O cambio de goberno producido nas Municipais do ano 2007 facía pensar na urxente resolución dunha das necesidades básicas ás que a xente ten direito: unha atención sanitaria pública, dotada acaídamente en medios humanos e infraestruturais. De feito, unha das primeiras decisións da anterior corporación – adoptada o 13 de Setembro de 2007 e por unanimidade – foi a cesión dos terreos para que as novas instalacións pasasen a ubicarse na parcela do actual. Deste xeito, resolvíase o conflito creado polo PP, e abríase a porta para que a Xunta acometese definitivamente o proxecto. No mes de Setembro de 2007, a daquela Conselleira de Sanidade, Mª Jose Rubio, visitaba o concello de Ares e avanzaba que as novas instalacións do Centro de Saúde de Ares serían unha realidade “nun prazo de dous anos”.

En Novembro dese ano, cos terreos postos a disposición da Xunta, asínase o correspondente protocolo, que compromete á Administración Autonómica á realización do correspondente proxecto técnico e á dotación económica e posterior execución do mesmo. Unha situación que tamén semellaba viabilizarse cando, en Abril do ano 2008, o propio Alcalde anúncia públicamente que, logo dos contactos coa Consellaría de Sanidade, está previsto que se habilite a antiga Casa do Concello para a ubicación provisional das consultas sanitarias, mentras se executan as obras do novo Centro de Saúde. Na mesma nota de prensa afírmase textualmente que “…o novo Centro de Saúde pode estar xá a pleno rendimento no verán de 2010…”.

Un ano máis tarde, prodúcese o cambio de goberno na Xunta, que chega con medidas que xá avanzan unha política claramente restricitiva e privatizadora na sanidade. Pola plena actualidade que collen a día de hoxe, adxunto algunhas reflexións que eu mesmo fixera daquela no “Diario de Ferrol”.

Unha situación que se confirmaba coa presentación dos orzamentos da Xunta para o 2010, nos que a única referencia que se fai á obra de Ares é que figura unha “previsión de inversión a realizar coa colaboración público-privada para a lexislatura”, en varias anualidades, co que a Xunta xá descarta totalmente a execución desta obra cos cartos públicos. Logo, sen cuestionar en absoluto este proceso fraudulento, a maioría da corporación – a excepción do BNG – deciden entregarlle os terreos á Xunta para que consume este proceso de deixación dos seus compromisos de investimento en Ares. Chamativo: o PSOE critica no Parlamento Galego o proceso de privatización da sanidade por parte do goberno do PP, e logo nos concellos entrégase sen reparos…

Agora que están a debate os orzamentos galegos para este ano – nos que tampouco figura un euro para esta obra – todo apunda que as veciñas e veciños seguiremos sen ter un centro de saúde adaptado aos tempos e ás necesidades. E penso eu que, como mínimo, o vindeiro domingo deberíamos de darlle utilidade ao noso voto, castigando a quen nos engana, e apoiando a quen nos defende. Para non ter que arrepentirnos logo, o que hai que facer é votar BNG….

A falta de proxectos para o naval na ría de Ferrol, a prática liquidación da antiga ASTANO como resultado do veto imposto no ano 2004, e o grave deterioro social que producen os máis de 18000 parados e paradas e os milleiros de mozos e mozas condenados á emigración como única saída; non son, desgrazadamente, unha realidade nova na comarca.

Nen moito menos, estamos perante unha situación derivada dun problema económico ou técnico.Non. O que acontece en Ferrolterra desde hai máis de 27 anos é resultado de políticas – quer impulsadas polo PSOE, quer polo PP – que nunca tiveron como prioridade o desenvolvemento do sector naval como estratéxico para o presente e o futuro económico da comarca. Mais tamén houbo cómplices internos desde o ámbito dos sindicatos UGT e CCOO; o que explica en grande medida que se fuxira como do lume cada vez que se tenta falar do veto a ASTANO

Conscientes da necesidade de implicar ao conxunto da sociedade comarcal nesta problemática , a finais do 2008 o BNG impulsa – nun traballo serio e rigoroso, de contacto con entidades e asociacións, partidos e sindicatos – unha iniciativa para articular un movimento social na demanda de compromisos claros das administracións centrais e galega na defensa do futuro da comarca.

A constitución da plataforma RUMBO 21 – aberta e plural en organizacións e persoas – e o traballo desenvolvido para a recollida de perto de 18000 sinaturas para a presentación dunha Iniciativa Lexislativa Popular en defensa do naval, foi decisiva para recuperar o pulso mobilizador arredor da defensa do sector naval; naquela mobilización celebrada en Marzo do pasado ano. Non hai que esquecer que, precisamente grazas a ese traballo, Galiza conta hoxe cunha Lei de Fomento do Sector Naval que non só permite, senón que obriga á Xunta a intervir na defensa activa do sector naval na ría de Ferrol.

Non hai máis que botar man da hemeroteca para sabermos das forzas que decidiron daquela non priorizar estas demandas, situándose á marxe – cando non en claro boicot – dunha mobilización que situaba o naval como sector estratéxico para o presente e o futuro da comarca. A pregunta que xurde é por qué algúns non quixeron daquela apostar pola mobilización cidadá para esixir, por exemplo, que o Estado aproveitase a presidencia da UE para negociar a retirada do veto a ASTANO ou ao goberno galego para exercer as competencias na defensa dun sector básico da nosa economía e polo emprego.

Non parte a miña reflexión de revanchismo nen apriorismo algún a respecto da actitude que algunhas forzas políticas e sindicais mantiveron históricamente sobre o desmantelamento do noso sector naval. Coñecémonos desde hai tempo, e sabemos quén defende o sector naval na ría, e quen o utiliza como mercadoría electoral ou simplemente como argumento político para lle zoupar ao contrario. A prática liquidación da antiga ASTANO, as negociacións do ano 2004 e o veto ao asteleiro de Perlío teñen nomes e apelidos, e responden a decisións políticas de partidos que o pasado 6 de Novembro – como non, tentando sacar tallada electoral – estaban na Praza de Armas como se a cousa non tivese a ver con eles….

Sempre acreditei que a unidade é un valor precioso, se conta con obxectivos claros e, sobor de todo, coa responsabilidade e o compromiso para cumprilos. Mais o problema da nosa comarca non é precisamente que non existise esa unidade – sobre todo, no ámbito social – senón precisamente que durante estes 27 anos houbo por parte dos partidos responsábeis da situación – PSOE e PP – un discurso hipócrita que aquí fala dunhas cousas e logo, no ámbito dos gobernos que detentan, fan todo o contrario. Eis o verdadeiro fraude á nosa comarca.

Así que é que, visto o visto, acredito que a unidade do 6-N na rúa ten que converterse, para ser efectiva no ámbito político, nun apoio o vindeiro 20-N á forza política que fixo – na teoría e na prática – bandeira da defensa do naval na ría de Ferrol como elemento básico da nosa economía. Precisamos, máis que nunca se cabe, unha alternativa que nos defenda; porque Ferrolterra ten dereito a producir e a traballar. Por iso, o voto útil para as xentes de Ferrolterra é o voto ao BNG.